Kujawy - wszystko przed Tobą

Kujawy - historyczna dzielnica Polski położona między Wielkopolską, Pomorzem a Mazowszem i jednocześnie odrębny region etnograficzny, charakteryzujący się własnym strojem, gwarą, folklorem i obrzędami.

Witamy na platformie KuKujawom

... miejscu, które powstało z myślą o zachowaniu i promocji wyjątkowego dziedzictwa Kujaw. Znajdziesz tu filmy edukacyjne, gry, materiały dla nauczycieli oraz bazę wiedzy, które przybliżą Ci tradycje, kulturę i historię tego niezwykłego regionu. Odkrywaj bogactwo kujawskiego folkloru, ucz się przez zabawę i poznawaj lokalne zwyczaje, stroje, gwarę oraz sztukę ludową. Naszym celem jest budowanie silnej tożsamości regionalnej oraz integracja społeczności wokół wspólnych wartości i dziedzictwa Kujaw

black elegant gift voucher 2
ozdobny motyw kujawski

Dziedzictwo Piastowskie i Architektura Romańska

Poczuj ducha początków Polski na Szlaku Piastowskim, odkrywając najstarsze romańskie skarby w kraju. Odwiedź legendarną Kruszwicę i podziwiaj unikatowe kolumny w Strzelnie, świadczące o historycznej potędze regionu.

ozdobny motyw kujawski

Kultura Solna i Uzdrowiskowa

Odkryj dziedzictwo „białego złota”, które dało początek słynnym uzdrowiskom w Inowrocławiu i Ciechocinku. Zrelaksuj się przy monumentalnych tężniach solankowych, unikalnych konstrukcjach łączących tradycję z naturalnym bogactwem Kujaw.

ozdobny motyw kujawski

Kultura i tradycje ludowe

Kujawy słyną z kujawiaka, haftów i unikalnych potraw, jak czernina. Lokalne festiwale i jarmarki prezentują folklor w nowoczesnym wydaniu. Sprawdź co oznacza „Chodzenie z kozą” które zostało wpisane na krajową listę dziedzictwa. To region, gdzie historia i współczesność tworzą harmonijną całość..

ozdobny motyw kujawski

Zagroda kujawska. Chałupa z podcieniem szczytowym (k. XVIII w.).

Kujawsko-Dobrzyński Park Etnograficzny w Kłóbce (Oddział Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku). Fot. Archiwum MZKiD we Włocławku

ARCHITEKTURA

Budynki wchodzące w skład zagród chłopskich na Kujawach tradycyjnie wznoszone były z drewna. Od XIX wieku ten typ budownictwa sukcesywnie wypierały konstrukcje murowane. Pod koniec XIX wieku w części regionu znajdującej się pod zaborem pruskim wśród nowo wznoszonych budynków dominowały te wykonane z cegły palonej. a także cegły surowej oraz gliny. Tradycyjne zagrody obejmowały od jednego do czterech i więcej budynków – zależnie od statusu materialnego włościanina.

Izba z łóżkiem, balią i kołowrotkiem, na ścianie wycinanki ludowe

Wnętrze chaty kujawskiej z lat 30. XX w. Fragment izby dziadków. Kujawsko-Dobrzyński Park
Etnograficzny w Kłóbce (Oddział Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku). Fot.:
Archiwum MZKiD we Włocławku

Izba z zegarem szafkowym, stołem, kredensem i drewnianą podłogą

Wnętrze chaty kujawskiej z lat 30. XX w. Izba. Kujawsko-Dobrzyński Park Etnograficzny w
Kłóbce (Oddział Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku). Fot.: Archiwum
MZKiD we Włocławku

Chata kujawska kryta strzechą, z bielonymi ścianami, w letnim otoczeniu

Zagroda kujawska z Zalesia. Chata szerokofrontowa (ok. 1840-1850 r.). Kujawsko-Dobrzyński
Park Etnograficzny w Kłóbce (Oddział Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku).
Fot.: Archiwum MZKiD we Włocławku

Izba kujawska ze stołem nakrytym czerwoną tkaniną, kredensem i słomianym pająkiem pod sufitem

Chałupa kujawska z przełomu XIX / XX w. Alkierz. Kujawsko-Dobrzyński Park Etnograficzny
w Kłóbce (Oddział Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku). Fot.: Archiwum
MZKiD we Włocławku

Wnętrze chaty kujawskiej — piec z okapem, drewniane naczynia, beczki i zioła suszące się pod sufitem

Wnętrze chaty kujawskiej z przełomu XIX / XX w. Trzon grzewczy w izbie kuchennej.
Kujawsko-Dobrzyński Park Etnograficzny w Kłóbce (Oddział Muzeum Ziemi Kujawskiej i
Dobrzyńskiej we Włocławku). Fot.: Archiwum MZKiD we Włocławku

Niebieska tkanina z białym haftem kujawskim

Bieżnik z haftem kujawskim

wyk. I. Najdek 2012 r., Zbiory Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku. Fot.: Archiwum MZKiD we Włocławku
Biała kryza z haftem dziurkowanym — element stroju kujawskiego

Bieżnik z haftem kujawskim

wyk. I. Najdek 2012 r., Zbiory Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku. Fot.: Archiwum MZKiD we Włocławku
Czerwony fartuch kujawski z białym haftem kwiatowym

Fartuch

wyk. I. Najdek, 1999 r. Zbiory Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku. Fot.: Archiwum MZKiD we Włocławku
ozdobny motyw kujawski

Haft Kujawski: Skarb Dziedzictwa Utkany Białą Nicią

Początki haftu kujawskiego sięgają drugiej połowy XIX wieku . W tamtym okresie wiejskie kobiety, w chwilach wolnych od prac gospodarskich, zajmowały się haftowaniem, tworząc misterne zdobienia na elementach odświętnego stroju .
ozdobny motyw kujawski

Kowalstwo – rzemiosło ognia i żelaza

Przez stulecia kowale byli filarem wiejskich społeczności. Do końca XIX wieku to właśnie w kuźniach naprawiano narzędzia rolnicze, wykonywano okucia do wozów (często o dekoracyjnych formach), sprzęty codziennego użytku do gospodarstwa domowego (m.in. trójnogi pod garnki), a także obiekty o charakterze sakralnym, takie jak krzyże cmentarne.

Podstawowe narzędzia kowalskie

12

Szczypce

Zastosowanie: bezpieczne chwytanie, obracanie i prowadzenie gorącego metalu.

13

Młot

Zastosowanie: formowanie rozgrzanego metalu uderzeniami.

9

Kowadło

Zastosowanie: podstawowa powierzchnia do kształtowania metalu uderzeniami i operacjami pomocniczymi.

4
ozdobny motyw kujawski

Mistrz kowalstwa

Wielu mistrzów kowalskich posiadało uprawnienia do podkuwania koni, a ich wiedza nierzadko obejmowała podstawy lecznictwa zwierząt i ludzi. Choć zakres umiejętności bywał zróżnicowany, pozycja społeczna kowala była wyjątkowa – należał do wiejskiej elity fachowców.
1

Postępująca industrializacja i rozwój fabrycznej produkcji narzędzi w okresie międzywojennym stopniowo ograniczyły tradycyjną rolę kuźni. W drugiej połowie XX wieku wiele z nich zniknęło, a czynni zawodowo kowale coraz częściej zwracali się ku kowalstwu artystycznemu. Dziś rzemiosło to zachwyca kunsztem form i dbałością o detal: powstają kraty okienne, balustrady, świeczniki, żyrandole oraz liczne elementy małej architektury i wyposażenia wnętrz. Współczesny kowal łączy doświadczenie pokoleń z nowoczesnym wzornictwem, tworząc trwałe, unikatowe dzieła.

Przewijanie do góry