GOTUJ PO KUJAWSKU

„Gotuję w tradycyjnej kuchni”: dopasowywanie składników

Sprawdź swoją wiedzę o tradycyjnych kujawskich potrawach. Zaznacz składniki wykorzystywane do przygotowania potraw. Podpowiedzi znajdziesz w naszych filmach instruktażowych, bazie wiedzy i innych podstronach

ŻUR KUJAWSKI

Kujawska zupa

Żur kujawski to tradycyjna, sycąca zupa regionalna, charakteryzująca się kwaśnym smakiem pochodzącym z zakwasu żytniego oraz bogatym wędzonym aromatem, często podawana z ziemniakami i białą kiełbasą.

Tradycje i zwyczaje

Żur, zwany na Kujawach często „żurem na zakwasie żytnim”, to jedno z najbardziej charakterystycznych dań regionu. Jego historia sięga czasów średniowiecza, kiedy kwaśne zupy przygotowywane na mące żytniej były jednym z podstawowych posiłków ludności wiejskiej.

Skromność

Danie to kojarzono ze skromnością, pokutą i oczyszczeniem – dlatego do dziś jest ono tradycyjnie podawane w okresie wielkiego postu oraz podczas wielkanocnego śniadania.

Wyrazisty smak

Na Kujawach żur ma smak wyrazisty, często podkreślany sporą ilością czosnku, majeranku oraz dodatkiem smażonego boczku. W przeszłości danie to było uważane za „gospodarskie”, czyli takie, które wykorzystuje proste składniki dostępne w każdym domu.

Kujawska gościnność

Podawanie żuru w domach kujawskich wiązało się z pewnym rytuałem gościnności. Gospodarze częstowali nim osoby odwiedzające dom w okresie świątecznym, a podczas uroczystych śniadań nalewano go z dużych kamionkowych garnków. Zgodnie z tradycją, żur miał dodać sił, zdrowia i dostatku na cały nadchodzący rok.

Zagraj w grę i stań się mistrzem kuchni kujawskiej

Zasady gry są proste, przeczytaj przepis i zaznacz składniki których potrzebujesz do przygotowania potrawy.

Zasady

W grze otrzymujesz przepis na danie i Twoim zadaniem jest wybranie właściwych składników spośród dostępnych opcji. Aby zaznaczyć składnik, kliknij go tak, by pojawiła się wokół niego niebieska ramka. Gdy uznasz, że wybrałeś wszystkie potrzebne elementy, naciśnij przycisk „Sprawdź”. Gra pokaże Ci wynik i dowiesz się, czy wskazałeś poprawne produkty. Możesz próbować tyle razy, ile chcesz, aż uda Ci się poprawnie rozwiązać tę kulinarną zagadkę.

Przepis - Żur

Składniki na zakwas

6 łyżek mąki żytniej razowej
0,5 litra przegotowanej, letniej wody
4-5 ząbków czosnku, lekko zgniecionych
5-6 ziarenek ziela angielskiego
3-4 liście laurowe
Opcjonalnie: mały kawałek skórki chleba razowego (przyspiesza fermentację)

Składniki na zepę

1-1,5 litra wywaru mięsnego (np. z wędzonych kości, boczku lub szynki) lub bulionu warzywnego
ok. 500 ml gotowego zakwasu żytniego
200-300 g surowej białej kiełbasy
150-200 g wędzonego boczku
1 duża cebula
4-5 średnich ziemniaków (opcjonalnie, żur można podawać bez nich)
3-4 ząbki czosnku (do zupy)
2-3 łyżki kwaśnej śmietany (18% lub 22%)
1 łyżka suszonego majeranku (lub więcej, do smaku)
Sól, pieprz, ziele angielskie, liść laurowy do smaku
Opcjonalnie: starty chrzan do smaku
Do podania: jajka ugotowane na twardo

Sposób przygotowania

Przygotowanie zakwasu (4-5 dni wcześniej):

Do wyparzonego słoika lub kamionkowego naczynia wsyp mąkę, dodaj zgnieciony czosnek, ziele angielskie, liście laurowe i ewentualnie skórkę chleba.

Całość zalej przegotowaną, letnią wodą i dokładnie wymieszaj (najlepiej drewnianą łyżką).

Słoik przykryj gazą lub czystą ściereczką i zabezpiecz gumką, aby zakwas mógł „oddychać”.

Odstaw w ciepłe, ciemne miejsce na 4 do 5 dni. Codziennie mieszaj. Gotowy zakwas powinien mieć przyjemny, kwaśny zapach.

Gotowanie żuru:

W dużym garnku zagotuj wywar mięsny lub bulion. Dodaj liście laurowe, ziele angielskie i pieprz (jeśli nie były użyte do wywaru).

Białą kiełbasę wyjmij z osłonek (jeśli są) i dodaj do wywaru w całości lub pokrojoną w plastry. Gotuj na małym ogniu przez około 15-20 minut. Wyjmij kiełbasę i pokrój w plasterki.

Boczek pokrój w drobną kostkę. Cebulę posiekaj. Na osobnej patelni podsmaż boczek, aż wytopi się tłuszcz, a następnie dodaj cebulę i smaż, aż będzie zeszkolona. Dodaj podsmażony boczek z cebulą do garnka z wywarem.

Jeśli używasz ziemniaków, obierz je, pokrój w kostkę i ugotuj osobno lub dodaj do wywaru i gotuj do miękkości (około 15 minut).

Do gotującego się wywaru powoli wlewaj zakwas (przecedzony przez sitko, aby pozbyć się przypraw i mąki, która opadła na dno), ciągle mieszając, aż do uzyskania pożądanej kwasowości i gęstości zupy. Zagotuj.

Dodaj przeciśnięty przez praskę czosnek (do zupy), majeranek roztarty w dłoniach oraz sól i pieprz do smaku.

Zahartuj śmietanę: do miseczki ze śmietaną dodaj kilka łyżek gorącego żuru, wymieszaj, a następnie wlej zahartowaną śmietanę do garnka z zupą, energicznie mieszając.

Dodaj pokrojoną wcześniej kiełbasę z powrotem do zupy. Całość podgrzewaj jeszcze kilka minut, nie dopuszczając do wrzenia.

Żur podawaj gorący, z dodatkiem ugotowanego na twardo jajka przekrojonego na pół i ewentualnie ugotowanymi ziemniakami. Opcjonalnie można dodać chrzan. Smacznego!